"RAQOBATBARDOSH KADRLAR TAYYORLASHDA FAN - TA'LIM - ISHLAB
CHIQARIS H INTEGRATSIYAS INI TAKOMILLAS HTIRIS H ISTIQBOLLARI" MAVZUSIDAGI XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA 2023-yil 22-noyabr
MATEMATIKA DARSLARIDA AKT IMKONIYATLARIDAN FOYDALANISH.
Xoljigitova Madinabonu Murotkasim qizi
Jizzax davlat pedagogika universiteti https://doi.org/10.5281/zenodo.10159120
Annotatsiya. Ushbu maqolada matematika darslarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari imkoniyatlaridan foydalanish va uning ahamiyati haqida ma'lumotlar, afzalliklari va kamchiliklari yoritilgan.
Kalit so'zlar: matematika, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini, AKT, o'qituvchi, talaba, internet, vositalar.
Аннотация. В этой статье освещена информация, преимущества и недостатки использования информационных и коммуникационных технологий и их важности на уроках математики.
Ключевые слова: математика, информационно-коммуникационные технологии, ИКТ, учитель, ученик, Интернет, инструменты.
Abstract. This article highlights information, advantages and disadvantages of using information and communication technologies and their importance in mathematics lessons.
Keywords: mathematics, information and communication technologies, ICT, teacher, student, Internet, tools.
Matematika ko'plab boshqa fanlarning asosini tashkil etadigan hal qiluvchi fandir. Uning ahamiyatini ortiqcha baholab bo'lmaydi, shuning uchun o'quvchilarda yoshligidan boshlab mustahkam matematik ko'nikmalarni shakllantirish zarur.
So'nggi yillarda matematika darslarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan (AKT) foydalanish tobora ommalashib bormoqda, ko'plab o'qituvchilar o'z dars rejalariga texnologiyani kiritmoqdalar.
Matematika darslarida AKT ning integratsiyalashuvi o'qituvchi va o'quvchilar uchun ham foydali bo'lishi mumkin. O'qituvchilar uchun AKT mazmunni yaxshiroq yetkazish va o'quvchilar taraqqiyotini baholashga yordam beradigan bir qator vositalarni taklif etadi. Bu vositalar interfaol doskalar, Geogebra yoki Desmos kabi dasturiy ta'minot dasturlari, onlayn viktorinalar va testlar, geometriya yoki algebraik tushunchalar uchun virtual manipulyatorlar va boshqalarni o'z ichiga oladi. Talabalar uchun AKTdan foydalanish o'rganishni yanada qiziqarli va interaktiv qilishi mumkin. Talabalar o'zlarining kompyuterlari yoki planshetlarida simulyatsiyalar orqali qiyin tushunchalarni tasavvur qilishlari mumkin; ular matematika o'yinlari yoki o'quv qo'llanmalari kabi onlayn resurslardan foydalangan holda muammolarni yechishda ham mashq qilishlari mumkin.
Namuna uchun dasturlar:
"RAQOBATBARDOSH KADRLAR TAYYORLASHDA FAN - TA'LIM - ISHLAB CHIQARIS H INTEGRATSIYAS INI TAKOMILLAS HTIRIS H ISTIQBOLLARI" MAVZUSIDAGI XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA 2023-yil 22-noyabr
Geogebra
O GeoGebra Classic - □ X
* ,A / Jr > & 0 X tD a =
O f{x) = X + 1 r/V / 4
O g(x) = x2 - 4 x - 3, (0 < x < 4)
a = f(i) s 3 \g
- 2 2
+ Input...
' / * / ^
ff C -1 ■ 2 / 4 ' ' r 1 L J
Matematika fanini o'qitishda zamonaviy kompyuterlardan foydalanish jahon amliyotida juda keng qo'llanilmoqda. Zamonaviy dasturlar matematik tasavvurni shakllantirishda o'quvchilar uchun juda katta rol o'ynamoqda. Kompyuter dasturlaridan tashqari mobil ilovalar ham juda katta tezlik rivojlanmoqda. Kompyuterlar uchun yaratilgan yangi dasturlar ko'p vaqt o'tmay mobil telefonlar uchun ham yaratilmoqda. Hozirgi kunda ko'pchilik o'quvchilar mobil telefonga ega ekanligi ularning axborot olish imkoniyati juda katta ekanligini bildiradi. Ular kompyuterga ega bo'lmasa ham yangi dasturlarning mobil telefoni orqali foydalanish imkoniyatini beradi.
Desmos
T&vs'Eütfuerre >
'11 [ I rjL Jji k 1 1
® y = 2Qx + 220.7 { -10.8883 <* <
y = 20x + 219{ —10.8063 <x<
® y= - -±rx + 2.6 {-12.769 <x< 41) v — —
y- - + 2.66 {-12.851 <*
Matematika darslarida AKTdan foydalanishning afzalliklaridan biri shundaki, u har bir talabaning ehtiyojlariga moslashtirilgan individual o'qitish imkonini beradi. O'qituvchilar bir vaqtning o'zida ilg'or o'quvchilarga qo'shimcha yordam ko'rsatish va bir vaqtning o'zida ilg'or o'quvchilarni qiyinlashtirish orqali o'z ko'rsatmalarini farqlay oladilar. Matematika darslarida AKTdan foydalanishning yana bir foydasi tengdoshlar o'rtasidagi hamkorlikni kuchaytiradi, bu
"RAQOBATBARDOSH KADRLAR TAYYORLASHDA FAN - TA'LIM - ISHLAB CHIQARIS H INTEGRATSIYAS INI TAKOMILLAS HTIRIS H ISTIQBOLLARI" MAVZUSIDAGI XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA 2023-yil 22-noyabr
esa sinfdoshlar o'rtasidagi ijtimoiy munosabatlarni yaxshilaydi. darsdan tashqarida ham muammolarni yechish qobiliyatini oshirish uchun!
Biroq, sinfdagi darslarga texnologiyani kiritish bilan bog'liq ba'zi qiyinchiliklar ham mavjud! Qiyinchiliklardan biri ishonchli internet ulanishlarining yetishmasligi bo'lishi mumkin, bu ba'zi maktablar uchun, ayniqsa, raqamli savodxonlik tashabbuslari atrofida hali yetarli darajada infratuzilma rivojlanmagan qishloq joylarda joylashgan maktablar uchun qiyinchilik tug'diradi! Yana bir qiyinchilik o'qituvchilar malakasini oshirish bo'lishi mumkin - hamma o'qituvchilar ham har doim va keyin joriy etilayotgan yangi texnologiyalar bilan o'qitishda o'Zarini qulay his etavermaydilar, shuning uchun joriy etishdan oldin qo'shimcha mashg'ulotlarga e'tibor kerak bo'lishi mumkin.
Xulosa qilib aytish mumkinki, yuqorida aytib o'tilgan muammolarga qaramay - Axborot kommunikatsiya texnologiyalarini integratsiyalashgan holda o'qitish tizimiga kirishi aniq. Matematika sinflari talabalarning faollik darajasini oshirish va sinfdoshlar o'rtasida muntazam dars soatlaridan tashqari samarali hamkorlikni rivojlantirish, shuningdek, ularni maktabdan keyingi hayotning turli sohalarida ishlashda talab qilinadigan zarur texnik ko'nikmalar bilan jihozlash kabi ko'plab afzalliklarni taklif etadi.
REFERENCES
1. Axborot texnologiyalari M.Aripov, B. Begalov, Sh. Begimqulov,. M. Mamarajabov. [1]
2. Axborot texnologiyalari.A.T. Kenjaboev, B. Sultonov Toshkent-2019[2]
3. Sayidahmedov N. «Yangi pedagogik texnologiyalar». Toshkent «Moliya» 2013 yil[3]
4. Alixonov S. «Matematika o'qitish metodikasi». Toshkent «O'qituvchi» 1992.[4]
5. Jumayev M.E. Matematika o'qitish metodikasidan praktikum - Toshkent.: O'qituvchi, 2004[5]