ИСТОРИЯ
Zmjj^m^mU nmqimdp ^mstfm^mU hnLn^nrjpnLtf
Umpqujmh U.I9-.
ZZ Я-ПП uiunniimpjiuii^humJiinnLin /Ziujmuinmh, bjilimh/
sargsyansuren@yandex.ru
4&nnpn2 pmntp^ pmUm^, nidtp, nmqJm^mU qnpb, ш^тА^, qmpqmgJmU фпъ^Ьр, pmph-
фп^пЫиЬр, qhpmqnLjU hpmJmUmsmp, hmqpmUm^
Армянская военная сила на поворотных этапах истории
Саргсян С. Т.
Институт истории НАН РА (Армения, Ереван)
sargsyansuren@yandex. ru
Резюме: Мы, армяне - миролюбивый народ и во все времена нашего существования народ и армия были единым целым, поддерживающим и дополняющим друг друга. Даже в условиях отсутствия армянского государства, армянские военные отличались мужеством и энтузиазмом.
Военная история Армении недостаточно изучена, и это в том случае, когда армии мира маршируют по страницам учебников нашей истории. Благодаря тому, что иностранные и отечественные источники содержат богатый материал, исследования последних лет начали заполнить этот пробел.
Соответственно с периодами истории Армении, армянские военные силы имели свои этапы развития, в ходе которых они отличались высокой дисциплиной, блестящими навыками военного искусства, верностью присяге, стремлением к победе, благородством и единением с народом.
Ключевые слова: Армия, вооруженные силы, военное искусство, конница, этапы развития, реформы, главнокомандующий, победа
The Armenian Military Power Through History
Sargsyan S.T.
Institute of History of NAS of RA (Armenia, Yerevan)
sargsyansuren@yandex. ru
Abstract: We, Armenians, are peaceful people and at all times of our existence the nation and Army were a single body supporting and complementing each other. Even in the absence of the Armenian state, the Armenian military were distinguished by courage and enthusiasm.
The military history of Armenia has not sufficiently studied, while the world's Armies marches through the pages of the textbooks of our history. Thanks to the foreign and domestic sources that contain rich material, the recent researches have started to fill this gap.
Accordingly with the periods of the history of Armenia, the Armenian military forces had their stages of development, during which they were distinguished by high discipline, brilliant skills of military art, loyalty to the oath, striving for victory, nobility and unity with the nation.
Keywords: Army, armed forces, military art, cavalry, stages of development, reforms, commander-in-chief, victory
bp ф^q^шш2^шphшqpш^шU ^mjJmUUh-p^ 2Unph^4 ZmjmusmUp t^X. t ifr pUm-^mU hu^m l^gUmptpq, npU t 2P2шщш-
ш^ ^ш, ^U^ щшш^шпп^ tl_ qшptp 2шpnL-Ьш^ ш2^шph^ hqnpUtpp ¿.qsh^ tU s^ph^ UpmU: Пшш^ hш] dnqn^nipqp ^шшщЬи q^-Uni.d nLUhUm^nL шUhpшdh2шnLp]nLU t qqmgh^: Рш]д ^t, np Ьш niUhghL t ^p q^Unidp tp-
ptJU qp^mb L^Uhjn^ иЬфш^шЬ ршЬш^ niUh-Ьшщъ hUшpш4npnLp]nLU^g: £ш] шqqp t-
pшqhL t ^ш ^ qtJu ршЬш^^ stuUt-
jn^ hqnp htUшpшU utфш^шU ^UpUnLp^U qpuUnpJшU hшJшp l hnшшL^ щшш4шp
P2UшJш^шU nsUA.qni.p]ni.UUtp^ qtJ: Ъш qшшpшuш t tqtL qnpшфq L^UhjnL l -uшшшptLnL ^p qnpш^шU^U: и^ш^, gш4np, hш] qnpш^шUp иш^щ^шЬ t tqtL o-
smp шфtpnLJ Ьшпш^р
Ъ ^ osmp l pt hш]ptU^ pшUш^nLJ hm] qnpm^mUp U^s tL mnmUAhmgtL t ^p рш^пър-jmlp1 l hm^smp^U t tqtL q^U^npm^mU
1 UpltUUtp^ ^^qш^nLp]шU l nшqlnLUш^nLp]шU gnLgшU^2 t, hш]шU^ P^h^upniU^U
шpЛ.шUшqpnLp]шU Jtg h^2шшш^4шЬ ш]U фшишр, np UpшUg ш^шш^трр^р T^pth I-^ qnpш4шpUhpp
Ърцйшй^: Ujü^hu np, шпшйд ^шршЬЪ^пъ ^ш-ph^ t шpÀ.шüшqpbL, np phU ошшр Ь^ш^п^-ühpü шрЪ^ hü шйЪй ^ü¿ hш] шqqü nL ршйш^р qшшbLnL U omшpшgübLnL hшüшp, uш^ш]ü шщшpqJnLÜ: Ъpшüp ünLJÜш-
^шüшgbL hü, üh^ шüpnq2nLpJnLÜ ^шqübL, фn^j^шgpbL ü^ÜJшüg U hшqpшüш^übp ^nh^ nшqüш^шü U üшuüш4npшщbu рш-
ÜШ^ ЩШШÜnLp]nLÜр nLUnLÜÜШU^p4шЬ
¿t, U ^ш ш^ qh^prnü, hpp «ш2^шph^ pшüш^-ühpp рщ^т.и hü ühp щшшüпLp]шü цшuшqp-php^ tghpn^^ 2дLÜш^шü nL hnnühш^шü nшqüшp4buш^ üшu^ü 2ШШ pшü q^mhüp, ü^ü¿qhn шügjШL^ hш]^ш^шü pшüш^übp^ щшшüпLp]ПLÜp gш]uop üünLÜ t ¿щшшй^шЬ»2: Sшpphp qшpш2p2шüübp^ hш]ng qnpphp^ p4шpшüш^p, ^шп^д^ш&рр, qhüp^ nL q^üшü-phpp^ шbuш^übpp, qш2шqшüш^шü шüpш-2^ünLpjnLüühp^ hшüш^шpqp U püqhшüpш-^hu nшqüшp4buшp ^шpnш hü ^np U pшqüш-
^nqüшü^ nLUnLÜÜШU^pnLp]ШÜ:
ftшqüшp4buш^ püшqш4шnnLÜ npn2 Ш2-^nLdnLpjnLü ü^шш4bg ^nqü^g h^rn-
Lhp^ü ^üpш4npüшü 2ш^2ш^üшüp hш2np-^шЬ mшp^übp^ü3: Uш^ш]ü, ^ü^ np ftiU¿U-nLÜ ш]^ püшqш4шn^ü 4bpшpbpn^ hшpgbpp pшgnpn2 püüшp^bLÜ шpqbL'4шb tp, h^ü-üш^üqp^ü шüqpшqшnüшLnL фnpÀ.bpp jn^ фnp¿bp tL üüшg^ü: U^ш]ü ш]^ mшp^übp^ü npn2 pшp¿pшuш^áшü nшqüш^шü qnp-b^¿ühp^ qpшnшb hnL2hpnLÜ (PшqpшÜJшü, C-mhühü^n, U ш^Ь) hpüpшgu ^nu^hg
üшU hш]^ш^шü q^фq^шübp^ U hш] üшpm^-ühp^ u^pшüpübp^ üшu^ü: ^p^hg^ü üшU
opшqpnLp]nLÜübp, hnL2hp, üшU nшqüшáш^шшш]^ü ^^üp^ü nL шnopJШ-üфp4шb ü^ 2шpp qb^шp4buшш-4ш4b-pшqpш^шü umbqbшqnpbnLpJnLÜübp, npnüg hbq^üш^übpp щшmbpшqü^ üшuüш^g Lpшq-pnq-■4ш4bpшqpnqübp t^ü (¿p. ßn¿шp4, ¿ü. U^-
"^pn^ghL hü áÜ2h|_ ü^jü h^üq áш^шmшüшpш^g hhmn, npnüp mhq^ hü nLÜhghL 521—520 p4ш^шüühp^ü, mh u ишЬши^)ши ¿., ßüüш^шü mhunipjniü hш] dnqn^pq^ щшmünLp]шü, hшm. U, b., 1945:
2 Sh u ¿шдошщЪтлшЬ Ч., Ц^шЬ t., Ujpnià^ ühb qшqmü^pp, «bpUшü» шüuшq^p, 4, 2GG7:
3 Sh u ¿. ¿mpnLp]nLU]mU, Чшpqшüшüg щшmhpшqüp, b., 1946:
4 £n¿шp ¿., bp^hp^ dn^n^bnL, hшm. 1-6, b., 1964-196B,
1971:
pшu5 U ш^Ь), npnüp ^npArnü t^ü шpdUnpbL ШJÜpшü ühb qnhn^nLpjnLüühp^ qün^ hшqpшüш^p:
nLunLÜüшu^pnLpJnLÜübp qp^hg^ü üшU bp^pnpq ш2^шphшüшpш^ püpшgpnLÜ hhpn-uш^шü áшüшщшph шügшЬ hшJ^ш^шü q^ühp^ nL hшJ üшpш^^übp^ шüop^üш^ u^pшüpühp^ üшu^ü, UШ^ШJÜ qpшüp h^üüш-^"Ш-ünLü n¿ ^nppШJ^Ü ^hpLnLbnLpJnLüühp ^ш-pnLÜШ^nq nLUnLÜÜШU^pnLpJnLÜÜbp t^Ü6:
¿ШJ nшqüшp4buш^ щшmünLpJшüp ü^^p-^шЬ ш2^шшnLpJnLÜübp qp^hg^ü 1960-Б0-Ш-^шü p4ш^шüübp^ü7: Uшuüш4npшщbu 2Ünp-hш^ШL qnpb ^шшшpbg щшhbuш^ qüqшщbш, щpnф. U2- ¿шpnLpJnLÜJшüp, n^ ühb 2шüphp tp qnpЬшqpnLÜ hшJ^ш^шü nшqüшp4buш^ nL-unLÜüшu^pnLpJnLÜübpn^ qpшq4nq q^шш^шü uшnpшpшdшünLÜ h^üühjnL nLqqnLpJшüp: ¿^ü-üш^üqp^ü hш<£ш^ u^uhg^ü шüqpш-
qшnüшL ^U¿U-^ фLnLqüшüp üш^npqnq U -hms^mqhu шü^ш^nLpJшü шшp^übp^üB: pшügnLÜ ^шpUnp4bg^ü hшJ dnqn^pq^ щшш-ünLpJшü hbpnuш^шü qp4шqühpp U ШJq hшq-pшüш^übpnLÜ hшJ^ш^шü q^ünLd^ ^шqшgшЬ ^шpUnpшqnLJÜ qbpш^шшшpnLpJnLÜp: ¿ШJ q^-
5 U^pmu ¿ü., bp^hp, hmm. 1-5, b., 1976-19BG:
6 Sh u ¿m^np]mh U., ^ШÜШÜJШÜ q^^q^J^ üшpшш^шü ni^^ü, 1 (13), 1965, t2 13-24, U^ünhJmh U., ¿ШJphüш^шü ühb щшmhpшqünLÜ un4hmш^шü dn^n^p-q^ hш^pшüш^^ ü^2шqqшJ^ü Ü2ШÜш^nLpJnLÜp,
5(11), 19B5, t2 3-10, ¿mpnLpJnLhJmh Ч., ¿шJ^ш^шü q^^^q^шühpp ¿ШJphüш^шü ühb щшmhpшqü^ mmp^-ühp^ü, 5(11), 19B5, t2 11-21 U ШJLÜ:
7 Sh u op^üш^> UmpquJmU U., ¿ШJ nшqüшp4hum^ щшmünLpJnLÜ, b., 1969:
B Sh u ¿mpnLpJnLhJmh U., ^шmhpшqü^ U ^шqшqnLpJшü ü^ pшü^ ^pnpLhüühp^ üшu^ü, b., 1967, ünLJÜ^ Unш2^ü hшüш2^шphшJ^ü ^rnrnhprnqü^ nшqüшq^4шüшq^mш-^шü щшmünLpJnLÜ^g, b., 19B3, UmjU^ ^nLppш^шü шp-2ш4шüpp Uüqp^n^rnu 191Bp. U ^üpüшщш2шщшüш^шü üшpmhpp, b., 19B4, UmUmubp]mU Л., S^qpшü Uhb, ¿ШJШumшü^ щшJpшpp ¿nnü^ U ^rnppUurnrnü^ qhü, b., 19B7: U]4mq)mU U., ¿ШJ q^ü4npш^шünLpJшü щшш^П 4шppш^шünüp (4-5-pq qшphp), b., 2000, Un4u^U]mU U., S^qpшü Uhb. pшqш4npühp^g ühbшqnLJÜp, b., 2010, ünLJU^ Pшphщш2ш шppшühp^ Ш2^шphш^ШLnLpJnLÜp: ¿шpJnLpшÜJШ ^ШJupnLpJnLÜ S^qprnü Uhb^g шпш2, b., 1997, Un^u^uJrnU U., Umpm^^JmU U., Uhp hш^pшüш^-ühpp, hшш. U, b., 200B, ¿mpnLp]nLU]mU^ Ч., ¿ШJ dn^n-^pq^ üшuüш^gnLpJnLÜp ¿ШJphüш^шü ühb щшmhpшqü^ü (1941 - 1945 pp.), b., 2002, UnLJU^ ¿ШJ^Ш^ШÜ шqqшJ^ü qnpшü^ш4npnLÜühpp 191B-1945 pp.. b., 2002, Чmpm-^hrnJrnU U., ¿ШJШumшü^ ¿шüpшщhmnLpJшü pшüш^p (191B-1920), b., 1996:
Регион и мир, 2018, № 1
Umd^ ^mrnJnLpjnLhp Uhp^mjmgUhm J^mdm-JmUm^ Ь^шшш^ ^Uhp 4ШП ор^-
Um^Uhpn^ ^шиш^шрш^Ь^пъ ^шшш^ uhpU^U U 2шрпъЬшЩп^ щшmhpшqJш^шU ф^ш^пЫ qrnh^nq ¿ш]шишшЬ^ рш-
^шршд^иЬр^и nqUnphj:nL:
Sqшj^ р^п^ ^пр пъипъиЬши^рпър]пъииЬр hpшmшpш^4hд^U 4hp2^U hp^rn. шшиЬш^]ш-^пЫ: Прш^ h^JUш^шU рЬ^шЬ шЬ^ш^пър-]шЬ шр2ш^пъ]и^и ирдш^]шЬ hhpпuшJшpm^U qпLqpUршд hш]пg ршЬш^^ итЬ^ЫшЬ ршрц пъ ц^шр^ U J^UUm_]U dшJшUш^ ^Ь^шд^ ^шq-^ш^Ьрщ^шЬ qпpЬpUршдU tp9:
¿^иЬш^и^р^и и^^р^шЬ ^hp2^U тшр^иЬ-
p^U qp4шЬ ш2^шшпър]пъииЬр^ Jh2 шпшЬЛ.-ЬшЬпъи t nшqJшp4Ьuш^ щшш^шрши U^phU qL^ш4mpшЬ аь^^ш^ш]^ ^Jp^ иш^ш^ЬпЬпър]шир, t. ^JpшqpпLр|шJp U qUцшщhm, ^шш^ш^шЬ q^шmLр]mLUUЬp^ цп^тпр, щрпфЬипр ^пт -¿шрпър]пъи]ши^ А^штш^^ и^^р^шЬ 20082012 рр. т]и шЬишЬ «Uhp hшqршUш^Uhpp» pшnшhшшmp]ш^p10: hшmmpU pUqqp-
^пЫ t hш]mд щшшипър]ши hUшqпL]U 2р2шЬ^д J^U^U £.h. III ц. ^bp2p ЧшmhpшqJUhp^ pU-ршдрпЫ hш]пд q^Umd^ шшршЬ nшqJш4ш-рш^шЬ U ишршш^шрш^шЬ hшqршUш^Uhp^ Ашишппт U^шpшqpmLр]mLUp: Ър^рпрцт.и" IV-Хцц. щшри^ш^шЬ U шршрш^шЬ qhpsh-рпър]пъииЬр^ qbJ, hppmpцml.J Х1-ХШцц. -РшqpшmпLU^Uhp^ U ршqш4пpпLр-
piUUhp^ ошшр и^ш^п^иЬр^ qbJ и^шЬ щш]-ршр^, ¿пppmpцml.J XVIII-XX цц. dшJшUш-^ш2Р2шUp" и^и^пЫ t 1720-ш^шЬ рр. ирдш-^^ U UpiU^p^ шqшmшqpш^шU щш]ршр^ U^шpшqpmLр]шJp U ш^шрт^пЫ ирдш^шЬ щшшЬpшqJmLJ шpÀ.шUшqp4шЬ hшJпq^ hшqршUш^Uhpп^: ¿штпъ^ mhq t Ашт^шд-^mJ 2шpdJшUp U hш] dпqп^pц^
9 Sh и ¿шрпър]пъи]ши U., 9п]шишрт, итЬфшЬш^Ьрт, 1998, UшpquJшU Ч.> nqm. фпрЛтррШ, 2000, ¿шрпър-]пъЬ]ши U., "Црдш^шЬ щшmhpшqJ^ u^qpp U Спъ2№ ш-qшmшqpпLJp, Ь., 2002, и^ртушЬ С., ирдш^пЫ hu пър^2 щшmhpшqJ тЬиш, Ь., 1996, ^Ьшрпи]шЬ Л., Up-дш^, щшmhpшqJ, q^Uшqшqшp, Ь., 2001, Арутюнян В. Б., События в Нагорном Карабахе, Е., 1994, ирршЬш^ши Z., Чшиш^прш^шЬ 2п^штЬЬр^д J^U^U щш2шщшипър-]шЬ ршЬш^^ urnb^bmap, LZ9, рМ 2(312), t2 117-129 U шЛи:
10 Sh u Uhp Ьш1ршЬш11Ы1р[1, h. U, Ь., 2008, h. Р, Ь., 2009, h. 9, Ь., 2011, h. П,, Ь., 2012:
иш^ш^И-р^^ рпъррш^шЬ U щшри^ш^шЬ ш^ршщЬшпър]ши цЬи Ьш^ш^^шЬ щшшЬ-pшqJUhp^U пъ Ьр^пъ ш2^шphшJшpшhp^U:
шшUpUhpp hпL]u hU иЬр2и^пъи, пр шщшqш]пLJ Uu аш] nшqJшp4huш^ иши^Ь h^JUшpшp ш2-^шшпLр]пLUUhp ^пLUhUшUp:
ЛшqJш^шU шp4huшp ¿ш]шuшшUmLJ рш^ш^шЬ^Ь h^U щшшJmLр]mLU пъЬ^: ¿Ьш-qпL]U шщ^ър^р^д шhqh^шUпLJ hUf, пр Jhp Uш^U^Uhpp hшqшpшJ]ш^Uhp шпш2 nшqJ^ qпpЬпLJ hJrnLm hU hqh^: и]ц Jшu^U hU ^шрЫ ^U^^hu h^U, ш]Uщhu tL rni-2 2Р2шU^ ошшр 2шш шqp]пLpUhp11: ¿ш] JшшhUшqpmLр]mLUp Uu Аш-рпъиш U]пLр t щшhщшUhL Аш] q^U4пpш^ш-UпLр]шU U Аш]пд pшUш^^ щшшJпLр]пLUp ^п^-uшpшUhLпL Ашишр12: ¿ш]пд q^Umd^ фшпш-^пр шUд]Шj^ Jшu^U hU ^пЫ UшU Аш]пд рш-Uш^ U nшqJшp4huш^ щшшJпLр]пLUU пъ-uпLJUшu^pпq щшшJшpшUUhp^ JhЬ Jшup, ^U^^hu ор^ш^" пL2шqpш4 ш2^шшпLр]пLU-Uhp^ hhq^Uш^ Л. UшUшuhp]шUp, U. U]4шq-]шUp, U. Uшpqu]шUp, U. Uп4u^u]шUp, 9. 9hqшJ]шUp, Л. Uшhш^]шUp, U. ишрш^^]ш-Up13, пpпUд ш2^шшпLр]пLUUhpp 2шш оqшш-^шр hU hqhL ш]и hпц^шЬp qp^rni Ашишр:
11 Sh и ¿hpпqmшпu, ^шmJпLр]пLU ^Up qpE^д (¿^U АпЛш-^шU Jh2php4шb ш^p]пLpUhp^ шJpп^2Ш^шU ^ши Ашт-^шЬшршр ршpqJшUпLр]пLUUhpp pum U. Чр^]ш2шр]ш-U^), Ь., 1986 (Sh'u UшU Геродот, История, перевод с греческого Мищенко, М, 1838, кн. 7, cc. 72-73). £uhUrn-фпЬ, «UUшpшu^u», (ршpqJшUпLр]пLUp U. Чр^]ш2шр]ш-U^), Ь., 1970, ^Lп^шшppmu, «^шqш4пpUhp^ U qпpш4шp-Uhp^ шuпL]рUhpпLJ», http://www.tarntercum. ru/2015/10/ blog-post_12.html, Крипс Г. С., Фрагменты истории, ВДИ, 1950, N 1, Амфитеатров А. В., Армения и Рим, U., 2015,
12 Sh u Urn^uhu ЬnphUшд^, ¿шрд щштапъррШ, Ь., 1961: Фш^ишпи Рп^qшUц, ¿ш]пд щшmJпLр]пLU, Ь., 1947: Фш^ишпи РпщшЬцшд^, ^шmJпLр^LU ¿ш]пд ^ ^при цщрпър^Ли (^пррпрц mщшqpпLр^LU), 4hUhm^^, 1933, П^ртр^^ Ь, ЬП: Яшqшp Фшр^д^, ¿ш]пд щшmJпLр]пLUp U ЧшhшU UшJ^^пU]шU^ qpшb рпL^рp: ^шpqJ. U^Uшu phU. Shp-^hmpпu]шUд, ULhpuшUцpшщ-п1, 1895, t2 133:
13 Sh и ишЬш^рлшЬ Л., S^qpшU Uhh, ¿ш]шumшU^ щш]pшpp ¿ппи^ U ^шpрUumшU^ qhJ, Ь., 1987: U]^шq-]шЬ U., ¿ш] q^U4пpш^шUпLр]шU щшт^п 4шppш^шUпUp (4-5-рц цшрЬр), Ь., 2000, ип^и^и]шЬ U., РшрЬщш2ш шppшUhp^ Ш2^шphш^ШLпLр]пLUp: ¿шр]пърши]ш ^ш]upпLр]пLU S^qpшU Uhb^д шпш2, Ь., 1997, S^qpшU Uhh. ршqш4пpUhp^д JhbшqпL]Up, Ь., 2010, О-ЬЦШ^ШЬ 9., ишАш^)шЬ Л., Ip^qUhp Аш] оцш^пLUhp^
Ь шшppbpnLpJnLÜ 2шш ШJL qnpшpшüш^-ühp^, npnüg hш2nqnLpJnLÜp щшJÜшüш4np4шb tp L^ünLü ш^шpшпnLpJшüp, hшJ^ш^шü qnpph-p^ nLunLgüшü U qшuш^шpш^nLpJшü h^üprnü pü^шb tp qшqшфшpшpшpnJш^шü U ф^^ш-^шü qшuш^шpш^nLpJnLÜp, pшü^ np qpu^g ш-üpüqhшш uщшnüшgnq übp^nLdüшü ^srnüqp щшhшÜ2nLÜ tp hшüш^üp4шЬnLpJnLÜ U rnünLp щш2ШщшünLpJnLÜ14: bü¿^hu 4kшJnLÜ hü ühq hшuшb щшmüш^шü ш^JШLÜbpp, h^ü qrnphp^g hшJ^ш^шü шqqшJ^ü U щbmш^шü qp^rnbpnLü nLpnLJÜ qhp nL U2mUm^ПLp]ПLU t nLÜhghL q^ü-4пpm^mU qmuш^mpm^ПLp]ПLUp, np^ h^üpm.ü Ф^^ш^ши^ hhs ^um ^rnpUnp^hL t pmpn-]m^mü, ш^pmu^pnLp]mU U hm]pbUmu^pпLp-]шЬ qmuш^mpm^ПLp]ПLUp:
4hprnphpni.ü tp hmш^mqhu uqm]m-^шЬ ^rnqü^U15: ЧшpUnp4nLÜ tp üшU hpшüш-ürnmrnp^ hnqшшшpnLpJnLÜp q^ü^np^ ü^шш-üшüp: Ujq ^u^ щшт<£шппф h^ü ¿ШJШUШШ-ünLü qnpbnq hшüшЛ.ШJÜ, шqü4ш^шü-
ühp^ т^ш bpb^шübpp nLuшünLÜ t^ü ^phüg^g üh^ шum^áшün^ gшbp шqü4ш^шü^ üns U nL-unLgüшü n^2 püprngpnLü шщpnLÜ t^ü üpш шшüp: Urn rnp^mü tp ШJÜ üqmшm^n^, np ш-^mqш hpшüшüшшшpp hüшpш4np^üu áшüш¿bp ^p büpш^шübp^ü, ünm^^g brnün-pшüшp üpшüg ^шp^pübp^ü nL hnquhp^ü: -U^UünLJÜ dшüшüш^ шqmqш nrnqü^ühp^ üh2 ubpüшü4nLÜ tp hшJpbü^p^ü nL ^phüg^g pшpÀ.p шum^áшü^ ^pш qmü^nqühp^ ü^шш-
шpgш^nlü ü^b hhpnuш^шü ^rnJprnp^g, b., 2006, Un^u^u^U U., Urnprn^jrnU U., Uhp hш^pшüш^ühpp, hшm. U, b., 200B:
14 ¿ШJ^Ш^ШÜ qnpphpp hшühüшmшpшp |ш4 hü щшmpшum4hL щш2mщшünqш^шü üшpmhp^ü, qpш hшüшp ^шт^^^ hü phpqhp, umhqb^hL шüpnlpJnlüühp, hшpüшphg4hL t ]hnürnJ^ü wh^^p:
^2Üшünl hшpЛm^üшü drnürnürn^, ^ü ^phüg qnpphp^ щшpmnlpJшü qh^pmü 4шhшüш^pühpp 2шp4hL hü 2P2шüш^n4 U, ^phüg шпш2 qühjn^ uhфш^шü ^rnhrnüüh-pp, umhqbh|_ hü щш2щшüш^шü ^rnp^u^, np^ hhmU^g щш2шщшü4hL nL hhm hü üqh|_ p2üшünl qpnhühpp: ¿ш-üшn nL hp^шpшmU щш2mщшünqш^шü ürnprn ^ph^m üщшmш^n4 hшJhpp phpqhpü nL rnüpngühpp üш^opnp шщшhn4hL hü uüüqrnüphppn^, ^ühim 2pn^ nL qhüpn^: Фnppшp^4 L^ühLm qh^pmü hшJ^ш^шü qnpphpp ^rnp-^hmnphü hшpüшp4hL hü шЬ^ш^^ U, hümnphü oqmш-qnpbhjn^ üшpmш^шü qhüpp, n¿ ü^jü щш2mщшünqш-^шü ürnprn hü ^rnphj, ш]^ шüghL hü hш^шhшpЛ.ш^üшü:
15 Sh u UJ^rnqjrnU U., ¿Ш] q^ü4npш^шünlpJшü щшт^п ^rnpprn^rnünüp (4-5-pq qшphp), b., 2000, t2 9:
üшüp ü^^p4шbnLpJnLÜ U rnühp^prnJnphü hü-pшp^4bLnL hшш^nLpJnLÜübp: Ь qh^ üüшüш-т^щ ünshgnLÜ ^шp ü^ürnqrnpJrnü b^pnщш-^шü шuщbшübp^ qшuш^шpш^nLpJшü qnp-bpüpшgnLÜ: U^ШJÜ ШJÜ шшppbpnLpJшüp, np b^pn^rn] mü шqü4ш^шü^ qш4ш^p ^pp^nLü tp ш4шq шuщbш^ üns:
U^UünLJÜ dшüшüш^ hшJ щшшшünLÜ üшU pшqшpш^шü qшuш^шpш^nLpJnLÜ t^ü шшj^u: Ъpш üh2 ühb hшpqшüp tp ühp2Ü¿4nLü rnqü^rn-^шüш^шü шшü hnp ü^rnmürnüp:
UJÜnLhhrnU hшJ щшшшünL üh2 rnüprnqp^nLü tp püшшübu^pnLpJшü qqшgnLÜp: Uju hp^rnup шühpшdb2Ш t^ü rnnhü^^ hnqUnp drnnrnüqnLp-JnLÜp ubpnLÜqübp^ü фn^шügbLnL U qhpqrnu-шшüш^шü pшp^p щшhbLnL hrnürnp:
bü¿^hu шpqbü ü2hg^üp, hшJ^ш^шü q^-ünLdp hшqшpшÜJШ^übp^ щшшünLpJnLÜ nLÜ^ U hrn]ng щшшünLpJшü ^шpUnpшqnLJÜ dшüшüш-^шhшш4шbübp^ü hmüшqmшшu^mh nLÜhghL t ^p qшpqшgüшU фnLLbpp> npnüg püpшgpnLÜ ШJÜ 2шpnLÜш^шpшp фnфn^^bL, qшpqшgbL U -^шшшpbLшqnpb4bL t:
ßbppnqшhшJp Un^uhu ^npbüшg^ü ühp щbшш^шünLpJшü u^^qp t hmümpnLÜ ¿ш]^ -Ъmhшщbш^, PшpbLnü^ ш^pш^шL Ph^ qhü -¿ШJng Anp^ áш^шшшüшpшnLÜ шшpшb hшq-pшüш^p: Ъ^шpшqpbLn4 áш^mшmümpшp' -^npbüшg^ü püqqbmü t rn]ü ^шpUnp hшüqш-üшüpp, np ¿rn]^p U PhLp áш^шшшüшpш^ 4шJp hü qrnj^u hbшUш^ qnpphpn^, шJU^üpü hhbhLrnqnphp qhnUu qnJnLpJnLÜ ¿müh^ü: &ш-^rnrnrnürnps^ dшüшüш^ ¿ш]^^ qnppp qшuш-^np^nLÜ t bnшü^JnLÜшAU, ^u^ PhL^ qnppp qш-j^u t шü^шünü rnüpn^ üüшü: Uju^ü^ü hшJb-p^ üns ^шp huшш^ Ü2ш^4шb üшpшш4ш-pnLpjnLÜ: ¿ШJ^ü ^p qnppp pшdшünLÜ t pUhp^, ^üpp qb^ш4шpnLÜ t ^hümpnürn^rnü pUp, Ш2 qnpшpU^ü hpшüшüшшшp t ^шpqnLÜ ^p npq^ UPШÜШÜJШ^^Ü, Аш^ qnpшpU^ü" ^p pnn -4rnqünu^ü: ЗnLpшpшü¿)nLp qnpшpU^ hpшüш-üшшшp^ü ^rnpqrnü t шbqш^ШLÜbp, np^huq^ hpшüшüшшшp^ qnh^hLnL qh^prnü шüü^2ш-^hu фn^шp^ünqübp L^ühü: Uju u^qpnLÜpp
ШJUop шpqbü pnLnp hp^pühp^ pшüш^übp^ üшpшш^шü ^шünüшqppbpnLÜ qшpшшq^p t: &ш^шшшüшpшnLÜ hшJbp^ ^nqü^g ^prnn^rnb qhüphp^g ^npbüшg^ü Ü2nLÜ t unLpü nL LШJÜш-L^á шqbqp, ^ü¿p 4kшJnLÜ t qhnUu hüшqnLJÜ
Регион и мир, 201S, № 1
2P2rnünLÜ hrnjhp^ prnürn^nLÜ q^"nL^шhшpüb-p^ шn^шJnLpJшü üшu^ü:
ftlbpш^шü шqpJnLpübp^g tL mbqb^шünLÜ hüp, ph ^ü¿"hu ¿щ^иш]^ U^^u (1345-1316 pp.) pшqm4npp ^hLrng^ üшpшш4шpnLpJшü (q^2bpшJ^ü üшpшbp^) 2Ünph^4 ^rnpnqrnghL t шUш^шü dшüшüш^ hш2nq ^rnjprnphL ^bpш-^шü qbpш^2nnq rndhp^ qhü U qnLpu ^üqhL üpшüg hp^g:
Sшppbp шqpJnLpübp tL 4kшJnLÜ hü, np hrnj^rn^rnü pшüш^ü ш^Ь^ hqnprngrn^ U ^ш-шшpbLшqnpЬbg Чш^ (Upmpmш]mU) pmqш-^pm-p^U (Р.ш. 9-6-pq qq.) 2P2mUnLÜ, hpp nшqüшp4buшnLÜ Lш4шqnLJÜu oqmrnqnpb^nLÜ tp шbqшüp^ ü"шumш4np q^ppp, ürn^rn^hu uшbqЬ4шЬ hbüш^bшbpp, qnpшшbuш^übp^ hшpÀш^üшü hhpprn^rnünLpjnLÜp U ШJLÜ: Up-qfcsfr U (7B6-764), UшpqnLp P (764-735) U -Лты-Ш U (735-714) prnqrn^npühp^ pшüш^üb-pp üh^p^ t^ü: ^prnüp hш4шp4nLÜ t^ü Ш2-^шphшqnp^g, urn^rnjü ü^nL^p ü2шш^шü, 3G-4G mrnp^rn фnpÀшnnLpJnLÜ nLÜhgnq "pnфb-u^nüшLÜbp t^ü:
Ьp4mUqnLU^Ubp^ 2P2münLÜ hшJ^ш^шü pшüш^ü ш^Ь^ t ^шшшpbLшqnpЬ4nLÜ: frnph-üшgnL ^rnjnLpjrnüp hbшUш^ ^n^nqühpp A^ш4np qшpAшü, "^rnpuhpn^ühpp" hш2nq ш-qbqüш4npübp, Lш^шbpn4übpp q^ü^hg^ü uph-pn^ nL шbqш4np ü^qrn^ühpn^, ühp^hpp "шш-^hg^ü 4шhшüübpn4 nL hp^rnph qqbuшübpn4, ШJU^üpü ^nupp Lrn^ я^^шЬ U hürnm pшüш^ ürnu^ü t: ^ш ^nurnü 4kшJnLpJnLÜü tp rnjü, ph ^ü¿"hu 331 p. ^ш4qшühLШ]^ ^ш^шшш-üшpш^ü üшuüш^gnq ¿rnjng UjprnA^ü ^шpn-qшgш4 áhqphL ürn^hqnürn^rnü hbbbLшqnp^ üшpшш^шpqp U qnLpu qrnL 2P2шфш^nLÜ^g:
¿ШJШÜ^ t, np qphph pnLnp hшJng шppшüb-pp ühb nL2шqpnLpJnLÜ hü qшpApbL pшüш^ü: Ujq шит^^ шnшüAüшünLÜ t hшш^ш"bu Upmrn2hu U-ü (1B9-16Gpp.): Ъш ^pш^шüшg-phg nmqüm^mU ^n2np pmpbфn^m.üUbp uшh-ürnürnühpA 4 üшhшüqübp^ü ш^Ь^ pшpAp ^шpqшф<íш^ 2Ünphhg" qшpÀübLn4 pqh2-^nLpjnLÜühp, npnüp nLÜh^ü ü2шш^шü qnpp "шhbLnL ^.prn^nLÜp, ^ü¿p ш"шhn^nLÜ tp uшh-üшüübp^ шü4шшüqnLpJnLÜp: bü¿"hu üшU qn-pшhш4шp^ ^шqüш^bp"nLÜp hb2шшgübLnL hшüшp hp^pp pшdшübg 12G 4шp¿ш^шü ü^-^npühp^ qш4шnübp^: ^шшbpшqüübp^ dш-üшüш^ qш4шnш"bшbpp "шpшш4np4nLÜ
t^ü шnш2^ü ^u^ ^n¿n^ ^phüg 2n^шшübpn4 übp^ШJШüшL pшqш4npübp^ü:
S^qprnü P Uhb^ (^.ш. 95-55 pp.) opnp ¿ш-Jшuшшüp hшuünLÜ t ^p hqnpnLpJшü qшqшp-üш^bш^ü: bprn^rnürng^nLÜ hü hbppш^шü nшqüш^шü pшpbфn^nLÜübpp: ¿hmUrn^ Ьшüpшqbü U pbpUшqbü qüqhp^ üh2 шnшüA-
üшg4nLÜ hü ü^шшbuш^ q^ü^rnb nL ünLjü "ш2ш"шüш^шü hшüqbpAшüpn^ hphp^g ^hg hшpJnLpш^übp^g pшq^шgшЬ ü^2шü^JШL usn-pшpшdшünLÜübp, npnüp h^2hgünLÜ hü rnjuop-^ш qnLÜшpшш^übpp: ¿^2шшш^4nLÜ hü ürnU uш^pш4npübp^ 2n^шшübp: S^qpшü^ pшüш^^ qj^rn^np hшp4шЬшJ^ü nLdp Ьшüpшqbü hhbh-Lrnqnpü tp" q^ü4шЬ bp^шp ü^qш^übpn4, ш-qhqühpn^, uphpn^ U "Ш2Ш"ШÜ4ШЬ qpшhn^ nL bp^шpшg4шЬ uшqш4шpшn^: ^шшbpшqü-ühpü шpqbü üшüpш^p^^ш üш^m-
"rnmprnum^nLÜ t^ü, Ü2ш^4nLÜ tp üшpшш4ш-pnLpjnLÜ: Uшpшp u^urnü tp pbpUшqbü hhm-Uш^p, шJÜnLhbшU qnpb^ tp rnügünLÜ Ьшüpш-qhü hbшUш^p, npü rnüqprnqrnpÁünLÜ tp hш-^шnш^npq^ qL^ш4np rndhp^ qpnhp: Uшüpш-qhü hbшUш^^ hhm ü^шdшüшüш^ üшpш^ tp ührn^nLÜ ürnU hhbhLrnqnpp: ¿bЬJШLÜbpp üш^ übшшhшpnLÜ t^ü hш^шnш^npq^ü, ш"ш шügünLÜ übüшüшpш^: 4hp2^ü qpnh^ü ühpq-pш44nLÜ t^ü rnpqhü pnLnp rndhpp:
Ъ^шшbüp üшU, np prngrnpArn^ ü^m"b-шnLp]mU 2P2mUnLÜ hrnjng pшüш^^ qbpшqnLJÜ qj^ш4np hpшüшüшшшpp hrnürnp^nLÜ tp pш-qш4npp, ^u^ qnpbürn^rnünLÜ pnLpmUp, npp hhLLbü^qü^ qшpш2p2шü^ ^huhp^g u^uhg ^n¿-^hL u"mpm"bш: ¿rnjng pшüш^ü ШJq 2P2ш-ümü nLÜhghL t ^шnnLg^шЬp^ hшüш^шpq4шЬ U фnLÜ^g^nüшL pшdшünLÜ" qnLÜq, qnLÜшp-шш^, ^Ш2Ш, hpphüü üшU hшpJnLpJш^16, pшüш-^rnj^ü ^шpqnL^шünü, q^ü^npühp^ ^phüg hpшüшüшшшpübp^ü ü^p^rnbnLpjnLÜ17: ^n-jnLpjnLÜ t nLÜbgbL q^ü^nprn^rnü qшuш^шpш-
^nLpJшü ü"шшш^шnLqq^шЬ U prnpAp qp4шЬp: ¿ШJ^Ш^ШÜ шqqшJ^ü pшüш^^ AUrn^n-pnLÜp, qpшünLÜ u"шübp^ qhpp, üprnüg "шш-pшuшnLpJшü ^üq^pühpp U q^ü^nprn^rnü qnp-bnLÜhnLpjnLÜp "шшüш^шü j nLpшfшü¿) nLp
16 Sh u UrnpqujrnU U., ¿Ш] q^ü^np^ qшum^шpш^nlpJшü hrnürn^rnpqp h^ü U ü^2tü qшphpnlü, b., 2000, t2 30:
17 Shu PnLqmüq Ф. ^шmünlpJnlü hшJng, b., 196B, t2 244245:
dшüшüш^шhшш4шbnLÜ ^mjümüm^np^mb hü hihL ü^ 2mpp qnpbnüühpn^" ^шшйшрш1ш-pm^mü, mqqmj^ü, ^m^nipmj^ü, npnüg hn^n-^nLjpnLÜ tL A-Um^np^h^ nL ^mqüm^np^hL t ühp pmüm^p:
Zmj^m^mü pmüm^ü ^p üшpшnLÜш^nLp-]müp tp Z^ü m2^mphmü: HL2mq-
pm^ t mjü фшuшp, np hhшшqш qmphprnü" mü^m^nLpjmü U ^hmm^mümpjmü ^npum^g hhmn müqmü, mjü ^mh^mühg ^p qtpp U hm-ümprnüp u^qprnü" Umumüjmü ^mpu^mumm-ü^, ш^т^ш^ Upmpm^mü ftmL^mp^ 2pgmünLÜ: Zmj qnpm^mü nLdp qmpqmgnLÜ m^phg ümU hmgnpq qmphprnü U ühbm^hu o-dmüqm^hg Zmjng щhшш^шünLp]шü ^hpm-^müqüümüp 9-pq qmprnü" PшqpшшnLÜ^ühp^ qL^m^npnLpjmüp, 18-pq qmprnü ^m^^p Ph^ ih^m^mpnLpjmüp UjnLüjmg шqшшшqpш^шü ^mjpmp^ dmümüm^, ф^qш]ш^шü ^mjpmp^ шшp^ühp^ü, Zmimummü^ Unmg^ü hmüpm^h-шnLp]шü 2p£münLÜ U ^hpgm^hu ümU ühp oph-
pnLÜ:
^hшш^шünLp]шü ¿qnjnLpjmü ^mjümüüh-pnLÜ hmjng qnpm^mü фшп^ ^mh^mühL nL m^h^ t pmpApmgphL hmrn^mqhu hmjng mj-pmA^ü, np^ ümu^ü ühb p^n^ h^2шшш^nLp-jnLüühp hü ^mh^mü^hL hmjphü^ U ornmp щшшü^¿ühp^ hp^hprnü, ^ü^hu ümU dmüm-üm^m^g nLurnüümu^pniühp^ ш2^шшnLp-jnLüühpnLÜ18:
Zmjng mjpnLA^ü Ü2шшщhu pmqm^np^ hn-qmbnLpjmü ühppn tp: SmühLn^ üh^p ü]rnu^g фш]LnLÜ hmipmüm^ühp, npnüg^g tp, op^üm^, ü.p.m. 331 p. Яш^шйЪцф ám^mmmümpmp, np^ püpmgprnü hmjng mjpnLA^ü фш^nLuш^ üшшühg ULhpumüqp Um^hqnümgnL Аш^ pUp" ^mphühü^nü^ qnppp, U hm^ü^hg Um-^hqnümgnL p^nLÜprnü: «ULhpumüqp Uhb^ щшшünLp]nLÜp ^mpni tp hhüg mjq opü tL ш-4шpш4hL, hph hm^mnm^ pUnLÜ ^mpu^ühpp ¿umumü^h^ü nL ^пи^шщ^ ¿üшшü4h^ü»19:
U.p.m. 68 p. Upmbmü^ áш^шшшüшp-ш^й S^qpmü Uhbp ü^mjü hhbhLmqnpn^ 2ш^-gm^hg LnL^nLLLnu^ pmüm^ü: Cuш hnnühmg^ щшшü^¿ühp 4pmunu^ nL Uüшnü^nu^ mpUhL-jmü mp2m^ühp^ Am^niümü ^mrnámnp hhüg
18 Sh u ЛшдошщЪш^Ь Ч., Ujmüjmü t., UjpniA^^ ühb qm^ü^pp, «bpUmü» müumq^p, 4, 2ОО7:
19 Sh u ünLjü ш^пъй:
ш]Ц hqnp ühgnL^ pmgm^mjnLpjnLüü tp: ^mh-^mü^hL hü ühb p^n^ ^^mjnLpjnLüühp ümU mjü ümu^ü, np 5-pq qmprnü Up2m^rnü^ühp^ pm-qm^npnLpjmü mü^nLÜ^g hhшn, ^mpu^mu-шшüü nL PjnLqmüq^mü 2mpnLüm^nLÜ t^ü oqш4hL hmjng mjpnLA^^g" 2nmjLnphü ^mp-AшшphLn4 q^ü^npm^mü bmnmjnLpjmü hm-ümp: UjpnLA^^ hqnpnLpjmü ^^mjnLpjnLü t ümU mjü hm^ü^ фшuшp, np ^mpu^^ühpp, ^m^h-ümLn^ mjpnLA^^ ümprnm^mü nLd^g, hmünLü uhфш^шü шü4шшüqnLp]шü ^páшшhg^ü hmj-^m^mü hhbhLiqnp^ p^^p" qmpAühLn^ mjü 3О ООО, mpmpm^mü ^2^münLpjmü шшp^-
ühp^ü" 15 ООО:
^hpmphpnLÜ t üшpш^ühp^ p^mpm-üm^^ü, шщш ühq hmumb шhIh^nLp]nLÜühp^ hmümAmjü, ^ш^^ pmqm^npnLp]mü dmüm-üm^ m]pnLÁ^nLÜ ^mp йпш 9О ООО
hhb]mL: Zm^ü^ t ümU, np P]nLqmüq^m]^ h^üüümü u^qp^g ^m]uhp p^^ümqnpü nL mp-pnLüm^mü qnLüqp ^mqü^mb t^ü pmgmnm^hu hm]hp^g: U]u ü^шnLÜü m^hL^ müpm^üq^hg, hpp qmh pmpApmgmü шnhühp^
ühp^m]mgnLg^¿ühpp: Hp^hu ^münü P]nLqmü-q^m]nLÜ ьшпш]п1 2n^шшühpp
ümüm^müq m]pnL&^ü, mpdmümünLÜ t^ü ghpü nL hmpqmj^g ^hpmphpünLüp^, hpmümüm-шшpühp^ü шшj^u t^ü pmpAp ^n^nLÜühp nL щш2шnüühp, q^ü^npühp^ü ^pm^nLunLÜ ^mpqUühpn^:
Zш]шü^ t ümU, np 1071-^ü Umümq^hpm^ áш^шшшüшpшnLÜ ^pmb щшpшnLp]nLÜ^g hh-шп p]nLqmüqm^mü pmüm^nLÜ ^п^шЬ hm]^m-^mü hhbhLmqnpp qümg mpUhj^: ^nLppm^mü ühp^nLdümü qhü ^m]pmpni bq^щшnu^ фш-p^ü]mü ^шj^фühpp mphg^ü qnpphp^ü ü^mu^ü hшuшшшhL ^mpq nL ^münü hp^pnLÜ: Zm]hpp qpm^hg^ü 4mh^phü nL ULhf-umüqp^mü, 4hp^ü bq^щшnunLÜ áü2hg^ü phq-^üühp^ шщuшшüpnLp]nLÜp: U^hj^ü üpmüg hpшüшüшшшpp, m^m^ühLn^ m]q mhhi nL-
d^ü, qmpAm^ ^hq^pp U hp^mp
шшp^ühp hm2ninLp]müp ih^m^mphg hp^^pp: Um^m]ü ü^ nLd, np ^mpnimüm hp-^mp qn]nLp]nLÜ nLÜhümL mnmüg hm]phü^p^, mnmüg uhфш^шü щhшnLp]шü^ Zm]^m^mü HpniA-^ü ^tpg^ü müqmü ümpm^ ]mü pmqm^npnLp]mü dmümüm^, np^ mü^nL-ü^g hhшn шühhшшgш4 щшшünLp]шü pшшh-pmphü^g, uшhщ-uшhщ hmüqhu tp qm-
Регион и мир, 201S, № 1
L^u qrnürnqrnü "hшnLp]nLÜühp^ pшüш^üb-pnLÜ: Uшuüш4npш"bu, шbqb^nLpJnLÜübp ^ш^ np ürnuürn^ghL t 141G p. шЬц^ nLÜhgrnb ^PJnLÜ4шLq^ hшJШÜ^ áш^шшшüшpш^ü:
ЩhLшgübüp, np ¿^ü ¿m]muшmünLÜ pm-иш^^ pMÜ nL qmum^mpqnLÜp npn2^nLÜ tp -SnprnUrnUrn^n^, npp pmnmupnLÜ tp" puш Uhb ¿npu pqb2^nLp]nLÜübp^ hjnLu^urnj^ü, hшpш4шJ^ü, шpUbj^шü nL шpUüшJШü qrnp-"шuübp^: ЗnLpшf шü¿jnLp pq^^nLpjnLÜ prnq-tp 21 ^ши 22 üm^mpшpm.p]nLÜ^g20: -Snpшüшüш^nLÜ Ü2^nLÜ tp qprnüg qnpp^ p^p: ¿шüшAшJÜ grnjuop "шh"шü4шЬ Snpш-
üшüш^" ^.rnq ü^2ÜшqшpnLÜ" Up2ш^nLÜ^üb-p^ opnp, hrnj^rn^rnü pшüш^p pшq^шgшЬ tp 124 GGG üшpш№g, npnüg^g B4 GGG-p ürn^rn-pшpш^шü qnpphpü t^ü, 4G GGG-p шppш]ш^шü qüqhpp" nuшшü^übpü nL üшpq"hшш^шü qnppp: Upшшp^ü u"шnüшL^p^ dшüшüш^ üш^шpшpühpp hш4шpnLÜ t^ü ^phüg pшüш^-ühpü nL ^grnü Snpшüшüш^nLÜ Ü24шЬ qnprn-ü^ш4npnLÜübp^ü, шühpшdb2шnLpJшü qh"-pnLÜ tL pшqш4np^ hpшüшün4 oqürnü t^ü hrn-jng pшüш^ ШJL ^üpш4npnLÜübp^ü:
¿m]^m^mh q^ümdp ünp üш^шpqш^ pшpApшgш4 Ч^ф^щф hm]^m^mü "ЬШПЪ^-^ü dmümüm^m2P2mUnLÜ: ^bшnLpJnLÜ, npp qnJnLpJшü n^2 püpшgpnLÜ "шшhpшqüühp^ üh2 tp, nLuш^ ^шünüш4np U rndhq pшüш^ nL-übüшLÜ шühpшdb2шnLpJnLÜ tp: U2шш^шü pш-üш^ ^rnqürn^hp"nLÜü u^u^hg qhnUu ftnL-P^ÜJШÜ rnnrn2^ü ^2^шüübp^ opnp: ^ш^ш^ dшüшüш^ hp^pp ^шpnqшünLÜ tp "шhbL 3G hrnqrnprnüng pшüш^: ^.шшbpшqü^ dшüшüш^ pшüш^ p^rn^rnqüp hшuünLÜ tp 6G hшqшp^21:
Prnürn^p pшq^шgшЬ tp шppnLÜ^ U üш^шü qüqhp^g: ^.шшbpшqüübp^ dшüшüш^ qjnLqrng^ühp^g U pшqшpшg^übp^g ^шqü4nLÜ tp rn2^rnphrnqnp: Чшünüш4np pшüш^ ü^-2nL^p A^rn^npühp^g (шu"bшübp^g) ^шqü4шЬ hbЬbLшqnpü tp: 4^L^frrnjnLÜ Uu uшhüшü4bL tp A^ш4np^ (ши"Ьш) шuш^áшü: Ujü ишш-üшLnL hrnürnp hшp^ш4np tp püünLpjnLÜ hшüA-ühL q^ü4npш^шü^ hшüшp шühpшdb2Ш q^h-
20 ■brn^rnprnpü u^qprnü "ш2шnü tp, ^u^ hhшшqшjnlü, hpp шjq "ш2шnüühpp qrnpArnü dшnшüqш^шü, üш^ш-pшpü tL ^hpAU^hg nL qшpAш4 шqü4ш^шüш^шü ш^ш^пш
21 Sh u ¿rnjng "шшünlpjnlü, hшшnp II, q^pp 2-pq, ¿¿ 1UU 'ïïшшünlpjшü ^üuш^шnlш, b., 2014, t2 326:
L^pühp^g: шuш^áшü^ 2ÜnphnLÜp
шЬ^ tp nLÜhünLÜ hшüq^uш4np "rnjürnüüh-pnLÜ: Ujü uшшgbL hü 14, 1B, 2G-шÜJш шшp^-prnü: Prnürn^nLÜ Ü2шüш^ШL^g tp ^шq-
ümü hbшUш^p:
Ч^ф^ш]^ "bшnLpJшü q^ürnd^ rnnrnüA-üшhшш^nLpJnLÜü ШJÜ tp, np üprn q^ü4шЬ nL-dhpnLÜ ühb шЬ^ nLÜhp üшU nшqüш^шü üш4ш-шnpüp, шnшüg np^ шühüшp tp "Ш2Ш"шühL "bшnLpJшü Ьn^шJ^ü uшhüшüübpp: Ъш^ш-шnpüü шühpшdb2Ш tp üшU Ьn4шJ^ü шnUшp^ шü4шшüqnLpJnLÜü ш"шhn^bLnL hшüшp: ftшqüш^шü üш4шшnpü^ hbüш^bшbpü t^ü UJШup U 4nn^nup:
¿bшшqш qшpbp^ püpшgpnLÜ, üшuüш4n-
]mü ^npbrnünLÜ^g ЬЬШП, шUш^шü dшüшüш^ hшJng "bшш^шünLpJшü ¿qnJnLpJшü "ШJÜШÜ-ühpnLÜ ЬШ]П9 q^ürnd^ üшu^ü "шh"шü4шЬ шbqb^nLpJnLÜÜbpp ^nunLÜ hü h^ÜÜШ^ШÜnLÜ hmpUmü hp^pühp^ q^U4mЬ rndhp^ 2mppbpnLÜ bmnm]nq pш2шp^ qnpшhpшüшüшшшpübp^ nL üprnüg ^шшшpшЬ pш2шqnpЬnLpJnLÜübp^ üшu^ü: bu^ hш2npq qшpbp^ püpшgpnLÜ шp-qhü hшJng q^ürnd^ üшu^ü шbqb^шünLÜ hüf 1720-m^mü pp. UjnLÜ^pnLÜ Ph^
qj^ш4npnLpJ шüp шqqшJ ^ü-шqшшшqpш^шü "rnjprnp^ püpшgpnLÜ üpш шшpшЬ фшJLnLÜ hшцpшüш^ühp^ üшu^ü h^2шшш^nLpJnLÜüb-p^g: bu^ ш^Ь^ nL2, phU n¿ ^шünüш4np prnürn-^^ шbupn4, UШ^ШJÜ ^p hqnp pшфn4 U hhpn-uш^шünLpJшüp rnnrnüAürngnq ф^qшJШ^шü "ШJpшp^ dшüшüш^, hшJng nшqüшp4buш^ U hbpnuш^шünLpJшü üшu^ü hшJpbü^ U oшшp hbq^üш^übp^ übЬшp^4 4kшJnLpJnLÜübp^g:
^rnprn^np püqü^2nLÜ^g hbшn, hpp 4bpш-^rnüqü^hg "bшш^шünLpJnLÜp, qpш 4bpш-^bpшüшü nL oшшp hpnuш^übp^ hшpAш^nLÜ-ühp^g "Ш2Ш"шünLpJшü "шш4ш4np шпшрь-LnLpjnLÜp uшшüAübg nL ^pш^шüшgphg hшJng ünpшuшbqЬ pшüш^p: bu^ ühp "шшünLpJшü шübüш^шpUnp шü^JnLÜшqшpAbp^g üh^rnü" ühq "шpшшqp4шЬ Upgш^JШü шqшшшqpш-^rnü "шшbpшqünLÜ, áш^шшшüшpшbp^ pn-ghpnLÜ bü^rnb hшJng pшüш^p n¿ Ü^ШJÜ фш]-LnLÜ nL шüpbp^ ^pш^шüшgpbg hrnj dnqn^pq^ qшpш4np bpшqшüpp U rnnrn2^ü шüqшü q^2h-LnL фn^шpbü p2ÜrnünLg hbш ^hpgphg "шш-üш^шü hrnj^rn^rnü шшpшЬpübp^ ü^ üшup, ШJLU hшuшшш nL шübpbp ^шüqüшЬ t q^pph-
pnLü U müphp^ ^шшшpnLÜ t ^p uppmqmü ш-nmphLnLp]nLÜp" oшшp nшüAqnLp]nLÜühp^g щш2ШщшünLÜ t hm]phü^ hnip, щшш^^ nL mqmqmü22:
UüфnфhLn4 ü2hüp, np ¿üm]mb ühüp" hm-]hpu, ^mnimuhp dnqn^nLpq hüp, um-щшшünLp]шü pnLnp ^hnümüühprnü nLÜh-ghL hüf pmüm^, npp mqq^ hhш qшü4hL t mü^qhj^ üh^ ü^muünLp]mü ühg: b^ m]q qm-pm^np hpp^ püpmgpmü hm]ng q^ünLd^ü np-^hu hpUnL]p, np^hu щhшш^шünLp]nLÜp ^h-pmbüni U uhфш^шü rndhp^ü m^m^ühLnL U ühp m^mqmü ^üpünLpnL]ü ^mnmghLnL ^mp-Unp qnpbnü^ pünpn2 hü hihL hhшU]mL ^mpUn-pmqnL]ü hmш^mU^2ÜЪpp.
1. Uüphp^ ^mpqm^mhnLp]nLÜ, nmqüm-^mü qmuш^mpm^т.p]nLU, nmqümp^hu-
ш^ üppnLp]müühp^ü фш]LnLÜ ш^ш^шт^
ш^pшu^pnLp]nLÜ, шp4mЬ hpqümüp mü^h-pm^mh hm4mшmpünLp]nLU, muqЪшш^шh 4bhmUAUnLp]nLU U m]jü:
2. 0-h hm]phü^, ph oшшp шhpnLp]nLÜüh-p^ü bmnm]hLnL püpmgpmü qpuUnphj t q^üm-^mü^ü 4m]hL ^mh^mbp, mphj t mühü ümpшhpnLÜ hmiphLnL hmümp:
3. 3ü¿^ü pmgmnnLp]nLÜühpn4 hm]ng q^-
ünLdp h^üüm^mümü ^n^hj t hm]phü^ hp^pü
nL dnin^pq^ü oшшp ü^mániühp^g щш2шщш-ühLnL hmümp: Um^m]ü qm pnLnpn^ü tL U2mUm^nLü, ph ühp щmшüт.p]nLUp ^mp-шnLp]nLUUhp^ 2mpmü t, ^u^ hqmb hmipm-üm^ühpü tL ш^ф 2тш «pmpn]m^mü» hü hqhL (qm^ü^p ¿t, np hm] hmüpnLp]mü ü^ ümuü nL-ü^ m]q üшш]ünLp]nLÜp):
4. Uhpop]m hm]ng pmüm^p phU hp^m-umpq t, um^m]ü üpm шpüшшühpp uü^nLü hü U4mpm]p^, Uшpqшpmqшш^ hL Uhb Zm]ph-üm^mü^ щшшüш^шü фnpÀ^g: Zm] ümp2mLÜh-
22 U]q щшшhpшqünlü ^pbüg фшдаЛ qpuUnphg^ü ^ü¿-^hu ^müm^npm^mü 2n^шшüЬpp (hpшüшüшшшpüЬp^ Lbnü^q UqqmLq]mü, ßmpnLL 4p^h]mü, ^пш ^m^mü U 2шш-2шш mp^2Übp), m]ü^hu tL bppnpq hшüpшщhшnl-p]mü U L4Z ^münüm^np q^ümdp" ^mqpm]^ü q^ü^npm-^müühp^ Ih^ш4шpnlp]шüp (qhühpmLÜhp ImL^pmLpm-]mü, Shp-9p^qnp]müg, F'4mü]mü U 2шш mp^ühp): U]u mn^pn^ ü^шшhüp, np Upgm^mü щшшhpшqü^ü ü^p-4шЬ pmdü^ ш^Ьф pmü hшüшnnш Л.Uш¿шфp ^m]ümüm-^np^mb t üpmün^, np mnm]uop ¿^mü Uqшшшüшpш^ü U püqhmüpm^hu m]q шшp^üЪp^ mqqm]^ü-pmimpm^mü 2mpdümüp ü^p^mb hmüm|^p U h^üümpmp hЬшшqn-шnlp]nlüüЬp:
p^ nL hhpnuühp^ op^üm^n^ qшuш^шpш^4шb, 4mpqmümüg, Uüqpmü^^, Ldqhh^ nL фшпш-^müb ф^qш]^üühp^ qhüp ^pni ühp pmüm^ü nL dnin^nLpqp müüm^mqh^ ^^nm^mümp-]müp фш^тй hmipmüm^ühp ^nhg^ü" ш^ш-gmghLn^ mqq-pmüm^ ü^m^münLp]mü münL-pmümL^ mnm4hLnLp]nLÜUhpp:
5. Uqq-pmüm^ ü^muünLp]mU фm]LnLU qpuhnpnLü tp ümU m]ü ^mpUnp ^pninLp]nLÜp, np ühp pmüm^ büüq]mü hp^nLÜp^ mühümqd-^mp ^mh^ü" 4mqqhü Umpqu]mü^ «Upb^4» üшhшщшpшühp^ qnLÜшpшш^ ^mqüm^nphLnL íш^шшmqpш^шü hL ph^nLüüm]^ü dmümüm^-ühp^g ^UZU шühüшшшpphp mü^]nLÜühpnLü bmnm]ni hm]mqq^ u^mühp, pmqümp^^ uф]nLnpшhm]hp ü^mgmü pmüm^m2^ünLp]mü qnpb^ü:
6. ^mшüш^mü hm]phü^p^, n¿ ph шшpшb-p^, mqqm]^ü qn]^, n¿ ph qm^pnim^münLp]mü, ^üpünLp]mü U n¿ ph ^hib^mb щшшünLp]шü nL ünqnümb m2^mphmqpnLp]mü hmümp t hihL Zm]ng pmüm^ ^n^^p: Lpm hmipmüm^ühp^ mpqjnLÜpp n¿ ü^m]ü шqшшшqp4шb hm]phü^ q]nLihpü nL pmimpühpü hü, i]lU ühp mü^-шшüqnLp]nLÜp, mqq-pmüm^ hpUnL]p^ hmipm-^mü ^m]mgnLüp:
7. nLÜhümLn^ pmqümqmp]m nmqüm^mü щшшünLp]nLÜ (u^umb Phj^ qhü Zm]^ Lmhm-щьш^ щшшhpшqü^g ü^ü¿U CnL2^^ шqшшшq-pnLüp)" mnm]uop pmgm^m]m.ü hü hm]^m^mü nmqümp4huш^U ü^^p^mb hшüшщшpфш^ m2^шшnLp]nLUühp" müg]mj^ щmшhpmqüш-^mü qmpbninLp]nLÜUhp^ 4tpLnLbnLp]nLUp U q-pmüg^g qmuhp рш^щ, npnüp gmü^mgmb hp^p^ nmqüm^mü ü2m^nL]p^ qmpqmgümü Um^m^m]ümüühp hü U mqq-pmüm^ hpUnL]p^ ^mpUnpmqnL]ü pmimqp^¿ühpp:
4mpbnLü hüp ü^müqmüm]ü mpqmpmg^
^L^ü^ UUm^^ «bü^hg, np bü^hüp, him^, np >
L^ühüp» U. Uш2шng^ü ШЦ^шь ^nuphpp ünL]ünLp]müp ^^pmnhj Zm]ng pmüm^^ qh^-pmü, npnüg opqmüm^mü 2mpnLÜm^nLp]nLÜp ^mpbhu L^ü^ hp2шü^шh^2шшш^ 4mqqhü 4h-hшфшn^ ^nupp. «LnL]ümümL dnin^nLpq^ü hhш np^hu ^hüumpmüm^mü tm^, ünL]ümümL mqq^ü щшшünLp]шü hL ü2m^nL]p^ü hhш np-^hu pmpn]m^mü-hnqUnp tm^, ünL]ümümL hm]-phü^p^ hni^ü nL gnLp^ü hhш np^hu Ш2^ш-шnI-uшhIbшqnpbnI tm^, ^hpgm^hu ünL]üm-ümj Zm] щhшnLp]nLÜp müpmgüni nL münp ш-
Регион и мир, 2018, № 1
щшдшЬ щиш^п^ ^цЪш^иЪрпги прщЬи
^шЛдп^ Ъг. ^шппгдшЬп^ рш^шрш^шЬ Ьш^»: ^ш ЬшЬ шяд-ршЬш^ т. ^ш-
]шд^шЬ ршЬшфЬ: ЪрЬпъ]р, пр^и ш]-
щЬтршЬр ¿пъЬЬЬр, рш^^ ¿ш]пд ^шш-фшитпЫ Ь, пр иЬЬр пр^Ъи шqq и
и^иЬ^ ЪЬр рпцшЬш^ и Лр ц^ррЪрр шшршЬш2р2шЬпъи ш]Ь дш^шЬш^, Ърр цшцшрЪ^ ЪЬр шqq-pшUш^ и фшцшЬ hшqpшUш^UЪр шшрЪ^,, Ърр шщшhп4ЪL ЪЬр шqq-pшUш^ и^шиЬпър]пъЬр пр^Ъи ш^-рпц^ш^шЬ ишр^^Ь: